Hand-out bij de preek ‘De kennis van de enige troost’. Over zondag 1b van de Heidelbergse Catechismus, M. Klaassen, Hervormde gemeente Arnemuiden

Zondag 1, vraag 2

Vraag 2: Wat moet u weten om door deze troost gelukkig te leven en te sterven?

Antwoord:
Ten eerste hoe groot mijn zonden en ellende zijn.
Ten tweede hoe ik van al mijn zonden en ellende verlost word.
Ten derde hoe ik God voor zo’n verlossing dankbaar moet zijn.

Voor de kinderen:

Welke drie dingen moet je leren?

Antwoord:

  1. Dat ik zondig ben
  2. Dat Jezus mijn Verlosser is;
  3. Dat ik de Heere dankbaar ben

Hoe noemen we deze drie dingen?

Antwoord:

Ellende, verlossing en dankbaarheid

Uit: dr. W. Verboom, De catechismus voor kinderen, Heerenveen 2011

 

  • Intro: Hoe krijg je deel aan de enige troost?
  • Inleiding: ruzie…
  • In het geestelijke leven zijn er drie dingen die je moet weten.
    • Weten is niet slechts informatie, maar ‘kennis in relatie’, ervaringskennis: kennis waar je met huid en haar bij betrokken bent, die iets met je doet.
  1. Wie dit moet weten
  • Een kind: de HC is geschreven met het oog op kinderen en jongeren. Een kind kan het weten…
  • Een kind moet het weten! Want kinderen van de gemeente zijn kinderen van het verbond.
  • En daarom zijn ouders en de gemeente gehouden de kinderen te onderwijzen in de leer der zaligheid.
    • In die weg wil God ze bekeren.
  • Het onderwijs van de Catechismus is ook bedoeld tot voortdurend onderwijs van de gehele gemeente.

 

  1. Wat je moet weten
  • De ‘drie stukken’ zijn een bekend stramien: je komt ze in alle gereformeerde belijdenisgeschriften tegen.
  • Is het ook bijbels?
    • Zie Psalm 130, Lukas 7: 36-50, 1 Tim. 1: 12-17.

 

  1. Waarom je dit moet weten
  • God wil dat we weten wie wij zijn, wie Hij is en wat we Hem verschuldigd zijn.
    • Anders gezegd: we moeten weten wat het probleem is, wat de oplossing is en wat onze reactie hierop dient te zijn.
    • Het gaat om Godskennis en zelfkennis.
      • Vergelijk de eerste regel van Calvijns Institutie: ‘De hele hoofdinhoud van onze wijsheid (…) bestaat eigenlijk maar uit twee delen: kennis van God en kennis van onszelf’.
    • Hoe zit het met de (volg)orde van de drie stukken?
      • Het zijn geen ‘stationnetjes’ (ellende, verlossing, dankbaarheid)…
      • …maar een ‘circuit’: ellende, verlossing, dankbaarheid zijn geen ‘gepasseerde stations’, maar elementen die voortdurend terugkomen in het geloofsleven.
        • Het leven van een christen loopt over de drie ‘rails’ van ellende, verlossing, dankbaarheid (C.G.Vreugdenhil)
        • Er is ook verdieping in de drie stukken: zoals een schroef steeds dezelfde beweging maakt, maar wel dieper komt.
          • Zie het leven van Paulus: 1 Kor. 15: 9, Ef. 3:8, 1 Tim. 1: 15
        • Tegelijk is de orde van de drie stukken niet willekeurig. Gods gewone weg is om mensen aan hun zonde te ontdekken en zo de noodzaak van verlossing duidelijk te maken.
          • Dat mensen niet tot Christus komen om verlossing vindt vaak zijn oorzaak daarin dat ze hun nood niet beseffen en hun zondelast niet gevoelen.
          • Tegelijk zijn de drie stukken geen ‘systeem’: de wind (de Geest) waait waarheen Hij wil (Joh. 3: 8).
  1. Het nut van dit weten
  • Deze kennis geeft ons deel aan de enige troost.
    • Wie dit weet heeft reden tot dankbaarheid
    • Wie dit nog niet weet, heeft reden tot gebed: ‘Heere, leer mij Uw wegen…’.
      • De HEERE wil ons dit leren. Hij neemt zondaren aan tot leerlingen.
      • Op Zijn school is niemand te jong, te oud, te slecht…