Hand-out bij de prekenserie: ‘De eredienst’

Thema 1: ‘Waarom komen wij samen? Over noodzaak en belang van de eredienst’

Hervormde gemeente Sliedrecht, zondag 12 oktober 2014, M. Klaassen

 

  1. De relevantie van het onderwerp
  • Inleiding: Nadab en Abihu (Leviticus 10)
    • ‘In hen die tot Mij naderen, zal Ik geheiligd worden, en voor de ogen van heel het volk zal Ik geëerd worden’ (Lev. 10: 3)’
  • Omdat het mogelijk is God verkeerd te dienen, is het noodzakelijk te weten hoe Hij gediend wil worden. Mensen die tot God naderen moeten dat doen op een manier zoals Hij het wil, waardoor Hij geëerd wordt.
  • Spreken over de eredienst is gevoelig: er is sprake van verstarring en verwarring.
  • Oplossing is echter niet: negeren, maar samen eerbiedig luisteren naar de Schrift en ons denken, onze visie, ons gemeenteleven daarnaar vormen.
  • Waarom is bezinning op de eredienst belangrijk?
    • God neemt afwijking zeer nauw
    • God vraagt gehoorzaamheid
    • Het gaat om de aan- of afwezigheid van God.
      • ‘…het komen van God, hier en nu, [is] de kern van alle liturgie’ (John Leach, geciteerd in: E.W. van de Poll, Samen in de naam van Jezus, 24).

 

  1. Wat is de eredienst?
  • Twee antwoorden mogelijk: perspectief van beneden en van boven
    • Perspectief van beneden: sociologisch à beschrijft wat er gebeurt in de eredienst (praxis)
    • Perspectief van boven: theologisch à beschrijft wat God doet in de eredienst
      • Eredienst is ontmoeting van God met Zijn volk
        • ‘Het kenmerkende van de kerkdienst is, dat zij gekarakteriseerd kan worden als het samenkomen van God met zijn volk, van Christus met zijn gemeente en omgekeerd’ (T. Brienen, Oriëntatie in de liturgie, 66)
      • ‘Want u bent de tempel van de levende God, zoals God gezegd heeft: Ik zal in hun midden wonen en onder hen wandelen en Ik zal hun God zijn en zij zullen Mijn volk zijn’ (2 Kor. 6: 16)
    • Nieuwtestamentische gemeente is de tempel van God, God is de Bouwmeester en de gelovigen zijn de (levende) stenen.
  • In de kerk ontmoeten we niet alleen elkaar, maar eerst en vooral God:
    • Hij is de verborgen Aanwezige, die met Woord en Geest, in taal en teken bij ons is.

 

  1. Waarom hebben we een eredienst?
  • Vanwege God: Hij is bezig een volk te vergaderen.
    • Hij doet dit door middel van het verbond.
  • Vanwege ons: wij zijn het volk van Zijn verbond.
    • Niet alleen God gaat met ons om door middel van het verbond – ook ónze omgang met God wordt gedragen door het verbond.
    • De eredienst is de plek en het moment waar wij onze verbondsverplichtingen nakomen.
    • De eredienst draagt dus een relationeel karakter: het is de ontmoeting van de Verbondsgod met Zijn verbondsgemeente.
      • ‘De hele eredienst is hierin samen te vatten dat God de HEERE tot ons spreekt door Zijn heilig Woord en wij van onze kant met Hem spreken door ons gebed en lofzang’ (Luther)
    • Kortom: Waarom hebben we een eredienst?
      • Om God te ontmoeten
      • Om God te dienen
        • In de eredienst worden we onderwezen, vermaand, bemoedigd en getroost met als doel: dat we God dienen.
        • De basis hiervan ligt in de doop.
      • Om God te loven:
        • Omdat Hij het waard is
        • Omdat wij zo tot onze bestemming komen.

 

Literatuur:

  1. Brienen, Oriëntatie in de liturgie, Zoetermeer 1992
  2. Deddens, Herstel kwam uit Straatsburg, Goes 1986

D.G. Hart & J. R. Muether, With Reverence and Awe. Returning to the Basics of Reformed Worship, Phillipsburg 2002

D.G. Peterson, Encountering God Together. Biblical Patterns for ministry and worship, Leicester 2013.

J.A. Pipa (e.a), The Worship of God. Reformed Concepts of Biblical Worship, Fearn 2005

E.W. van de Poll, Samen in de naam van Jezus. Over evangelische liturgie en muziek, Zoetermeer 2009.

P.G. Ryken, D.W.H. Thomas & J.L. Duncan III, Give Praise to God. A Vision for Reforming Worship, Phillipsburg 2003