Hand-out bij de preek over 1 Korinthe 11: 3

Zondag 11 november 2012, Grote Kerk Sliedrech, ds. M. Klaassen

Kerntekst: 1 Korinthe 11: 3: ‘Maar ik wil dat u weet dat Christus het hoofd is van iedere man en de man het hoofd van de vrouw en God het hoofd van Christus’.

Inleiding:

  • 1 Korinthe 11 is een hoofdstuk wat in de taboesfeer is komen liggen. Paulus’ spreken over de man-vrouw verhouding in dit gedeelte maakt ons verlegen en voelt ongemakkelijk aan.
  • Openheid is nodig. Anders dreigt het gevaar dat de christelijke gemeente de christelijke levensstijl niet meer kent.
  • Al hoort de man-vrouwverhouding niet tot de directe kern van de Schrift, dat maakt deze gegevens niet irrelevant.
  • Bezinning is nodig, want er leven in de gemeente veel vragen.

Preek:

  • Wij leven in een wereld vol verschillen. Verschillen zijn goed en door God gewild. God is Zelf een God van verschil (Vader, Zoon en Heilige Geest).
  • Terugblik op de preken over Genesis 2 en Efeze 5. We zagen: Man en vrouw zijn gelijkwaardig geschapen en hebben een verschillende rol toebedeeld gekregen.
  • Het hoofd-zijn van de man wordt in het Nieuwe Testament toegespitst naar twee terreinen: het huwelijk en de gemeente.
  • Situatie in Korinthe: sommige vrouwen menen dat het geloof in Christus het verschil tussen man en vrouw opheft. Daarom verwijderen ze hun hoofdbedekking: teken van vrouwelijkheid in de Grieks-Romeinse cultuur.
  • Het éen-zijn in Christus (Gal. 3:28: in Christus is noch man, noch vrouw…) heft echter het verschil in rolpatroon niet op.
  • Uitleg vers 3:
    • ‘Ik wil dat u weet…’: duidt op belang en blijvende betekenis van deze woorden voor de gemeente.
    • ‘Hoofd’ betekent: eerste, degene die belast is met leiding geven (zoals een aanvoerder in een sportteam de primus inter pares (eerste onder zijns gelijken) is).
    • Iedereen heeft een hoofd: man, vrouw, Christus. Het hoofd van Christus is God (de Vader), het hoofd van de man is Christus, het hoofd van de vrouw is de man.
    • Het hoofd-zijn van de man berust in de scheppingsorde (cf. vers 8)
    • Tegelijk kan de man niet zonder de vrouw: zij hebben elkaar nodig en zijn gemaakt om elkaar aan te vullen (vers 11,12).
  • Toepassing: Wat betekent dit nu voor de inrichting van de gemeente?
    • Het Nieuwe Testament geeft vrouwen een (vol)waardige plaats: leerling (Luk. 10: 39), vormen van onderwijs (Hand. 18: 26), evangelisatie (Fil 4: 3), diaconaal werk (1 Tim. 5:1).
    • Roeping van de man in de gemeente is nauw gerelateerd aan de scheppingsorde: leidinggeven en gezagvol onderwijzen (1 Tim 2: 12; 1 Tim 3: 2 vv).
  • Bedoeling van de verschillende rolpatronen:
    • A) Zowel het christelijke huwelijk en de christelijke gemeente dienen een afspiegeling te zijn van God Zelf: eenheid in verscheidenheid.
    • B) Huwelijk en gemeente zijn ‘oefenplaatsen’ om te leren elkaar te dienen in de verschillende rollen die God ons geeft.
  • Uitleiding:
    • Alleen Gods genade stelt ons in staat overeenkomstig dit ideaal te leven.
    • Hierbij is Jezus het voorbeeld: de Heer die tegelijk Knecht is. Alleen door te zien op Hem wordt liefdevol leidinggeven en liefdevolle gehoorzaamheid mogelijk.

Voor wie meer wil weten:

C. den Boer, 1 Korinthe VII-XI, Kampen 1993 (toegankelijke uitleg van 1 Korinthe 11)

C. den Boer, Man en vrouw in bijbels perspectief. Een bijbels-theologische verkenning van de man-vrouwverhouding met het oog op de gemeente, Kampen 2007

J. van Bruggen, Emancipatie en Bijbel, Amsterdam 1984 (goede uitleg van 1 Korinthe 11)

W. Grudem, Evangelical Feminism & Biblical Truth. An Analysis of More Than 100 Disputed Questions, Sisters 2004

T en K. Keller, Het huwelijk. Gods wijsheid over gevende liefde, Franeker 2012 (m.n. hoofdstuk 6, over de rolverhouding van man en vrouw

C.Sandom, Different by Design. God’s blueprint for men and women, Fearn 2012

R.Seldenrijk, Man en vrouw in de traditie der eeuwen. Ethische overwegingen bij aspecten van levensstijl, Heerenveen 1999

C.Smith, God’s Good Design. What the Bible really says about men and women, Kingsford 2012