In zijn boek ”De ontdekking van de hemel” beschrijft Harry Mulisch de pogingen van een sterrenkundige, Max, om de hemel te ontdekken. Dat komt hem duur te staan. Hij wordt getroffen door een meteoriet. God staat niet toe dat de mens de hemel ontdekt.

Waar Max er niet in slaagde de hemel te vinden, valt dat voorrecht Johannes wel ten deel. In Openbaring 4 ontdekt hij de hemel. Beter gezegd: Gód ontdekt de hemel voor hem. Het is geen eigenmachtige poging om op eigen kracht de hemel te vinden, zoals in het boek van Mulisch. Het is een genadige openbaring die uitgaat van God Zelf. God opent een deur en geeft Johannes een blik in de hemel: „Kom hier, omhoog, en Ik zal u laten zien…” (vs. 1).

Die open deur maakt duidelijk dat er een wereld is achter deze wereld. Miljoenen mensen vandaag leven met een gesloten wereldbeeld. Er is niet meer dan je zien kunt. De eerste Russische astronaut, Youri Gagarin, zou na terugkomst van zijn eerste ruimtereis gezegd hebben dat hij God niet tegengekomen was.

Openbaring 4 laat zien dat dit niet waar is. Er is een deur. Dat betekent: die wereld is toegankelijk. Maar een deur wil tegelijk ook zeggen: beperkt toegankelijk. Een deur begrenst, omsluit. Dat geeft aan: niet iedereen ziet het. Alleen geloofsogen zien deze deur.

Als Johannes op het horen van Gods stem omhooggetrokken wordt en door de deur kijkt, ontvouwt zich een adembenemend schouwspel voor zijn ogen: de troonzaal van God.

Grote troost

Johannes leefde in een wereld vol tronen. Wat te denken van de troon in Rome? En achter deze nog een andere. Onzichtbaar, maar wel heel reëel: de troon van de satan. De Heere zegt in Openb. 2:13 tegen de gemeente van Pergamus: „Ik weet (…) waar u woont, namelijk waar de troon van de satan is.” Dat is de reden dat hij op Padmos zit en de gemeenten vervolgd worden.

Ook christenen vandaag leven in een wereld vol tronen. Al zijn er minder koningen dan vroeger, de wereld is nog steeds vol machten en machthebbers. Hoe komt het dat in Afrika christenen op de vlucht zijn voor moslimmilities, kerken opgeblazen worden en christenen in China steeds meer in de knel raken? Hoe komt het dat mensen in het Westen verblind zijn voor God en het Evangelie, kerken leeglopen en miljoenen verslaafd zijn aan geldzucht en pornografie? Omdat er een troon is die je niet ziet, maar die wel heel reëel is.

Maar te midden van deze wereld vol tronen laat God zien dat er nog een andere is. Dé troon. „En zie, er stond een troon in de hemel” (Openb. 4:2). Johannes krijgt een blik in de controlekamer van het universum.

Die troon spreekt een taal, heeft een boodschap. Te midden van vervolging, verdeeldheid en verwarring geeft God beeldend antwoord: Ik regeer. Een boodschap die vandaag nog even veel zeggingskracht heeft als toen. Levend in een cultuur waarin God afwezig lijkt te zijn, doen christenen er goed aan dit visioen op hun netvlies te prenten. Hoe vreemd het ook gaat, hoe wonderlijk de geschiedenis ook loopt, hoe moeilijk de kerk het ook heeft – er is een troon. De HEERE regeert.

De man die als een van de eersten de Mount Everest beklom, was Reinhold Messner. Eén keer was niet genoeg, hij wilde nog een keer. Ze vroegen aan hem: Waarom doet u dit? Toen gaf hij als antwoord: Omdat op de top alle lijnen samenkomen.

Dat geldt voor God ook. Al gaat Hij Zijn ongekende gang en zijn Zijn wegen „hoger dan onze wegen”, bij Hem komen alle lijnen samen. Voor mensen van de dag, die niet weten wat er morgen komt, is het een grote troost dat Hij het heden kent en de toekomst overziet. Wie dat gelooft, is in staat de dingen in een ander licht te bekijken. Er is een troon. Er wordt geregeerd.

Genade

Johannes ziet nog meer. Rond de troon staat een regenboog: teken van het verbond. Het verbond is de dragende grond van de werkelijkheid. Schepping, kerk, geloof – het is allemaal verworteld in het verbond. De regenboog rond de troon laat zien dat God trouw is aan Zijn verbond. Ook in 2019 geldt: „God zal Zijn waarheid nimmer krenken, maar eeuwig Zijn verbond gedenken” (Ps. 105:5 ber.). De wereld staat er nog omdat God trouw is aan Zijn verbond. Het verbond is de garantie dat God doorgaat met Zijn werk. Al doet het verdriet te lezen dat dagelijks 267 mensen afscheid nemen van de kerk, de regenboog rond de troon garandeert dat het welbehagen van de HEERE door Christus gelukkend zal voortgaan. „Zolang de zon er is, wordt Zijn Naam van kind tot kind voortgeplant. Zij zullen in Hem gezegend worden” (Ps. 72:17).

Dat geeft grond om de Psalmdichter na te bidden: „HEERE, aanschouw het verbond” (Ps. 74:20). Ook in 2019 is het waar: „De HEER’ betoont Zijn welbehagen aan hen, die need’rig naar Hem vragen, Hem vrezen, Zijne hulp verbeiden, en door Zijn hand zich laten leiden, die, hoe het ook moog’ tegenlopen, gestadig op Zijn goedheid hopen’ (Ps. 147:6, ber.). Want er is een regenboog rondom de troon.

Wie leeft bij deze ‘ontdekking van de hemel’ heeft perspectief om het nieuwe jaar met vertrouwen in te gaan. Want:

Er is een troon. Er wordt geregeerd.

Er is Iemand op de troon. En wie deze God in Christus kent, mag belijden: „op Wie ik zo vertrouw, dat ik niet twijfel of Hij zal voor mij zorgen met alles wat mijn lichaam en ziel nodig hebben, en ook dat Hij al het kwaad dat Hij mij in dit tranendal doet overkomen, voor mij ten beste zal keren. Want dat kan Hij als een almachtig God en dat wil Hij als een getrouw Vader” (HC, zondag 9).

En misschien wel het belangrijkste: Die troon in de hemel is ook een troon van genade, waar zondaren welkom zijn. Ook in 2019 staat de deur in de hemel open. „Laten wij dan met vrijmoedigheid naderen tot de troon van de genade, opdat wij barmhartigheid verkrijgen en genade vinden om geholpen te worden op het juiste tijdstip” (Hebr. 4:16).

‘Er is een troon: er wordt geregeerd’, artikel ‘Toegespitst’, in: Reformatorisch Dagblad, 29-12-2018