Hand-out bij de prekenserie: ‘De eredienst’

Thema 4: ‘De opening van Uw woorden geeft licht’ Over het belang van de prediking’.

Hervormde gemeente Sliedrecht, zondag 14 december 2014, M. Klaassen

 

Inleiding

  • Boek A.G. Barkey Wolf (1959): ‘Hoe vindt u dat er gepreekt moet worden?’
    • Nog belangrijker is de vraag: Hoe vindt U dat er gepreekt moet worden?
  • Prediking heeft centrale rol in protestantse traditie
    • Kerkinterieur legt daar getuigenis van af: centrale rol van de preekstoel.
    • Luther: preken en onderwijs is ‘het grootste en voornaamste stuk van alle christelijke eredienst’.
    • Calvijn: ‘Wanneer het evangelie gepredikt wordt druppelt tegelijk met de stem van de prediker het heilig bloed van Christus op ons neer’.

De moeilijkheid van de prediking

  • Prediking verkeert vandaag in de crisis
  • Drie oorzaken (J. Stott):
    • Beeldcultuur
      • Woordcultuur heeft plaatsgemaakt voor beeldcultuur
      • Mensen kunnen zich moeilijker concentreren dan vroeger
    • Erosie van gezag
      • Veertig minuten luisteren naar iemand die je de Waarheid zegt, past niet in onze anti-gezagcultuur.
    • Verlies van vertrouwen in de Bijbel/het evangelie in de samenleving

Het belang van de prediking

  • Prediking is geen idee van mensen.
    • Het is God Zelf die gewild heeft dat Zijn Woord verkondigd wordt:
      • ‘Predik het evangelie aan alle schepselen…’ (Mark. 16: 15; Luk 24: 47)
    • Prediking heeft Gods belofte mee:
      • ‘…Mijn Woord (…) zal niet vruchteloos tot Mij terugkeren, maar het zal doen wat Mij behaagt en het zal voorspoedig zijn in hetgeen waartoe Ik het zend’ (Jes. 55: 11).
    • Waarom is prediking belangrijk?
      • Het is een middel dat God gebruikt om mensen tot geloof te brengen
      • Het is een middel dat God gebruikt om gelovigen op te bouwen.
    • En daarom: de kerk staat of valt met de prediking.
      • Waar het evangelie getrouw gebracht wordt, bloeit de kerk, maar waar met het evangelie gemarchandeerd wordt, kwijnt de kerk.
    • Het grote belang van prediking is evident in het Nieuwe Testament:
      • ‘…het geloof [is] uit het gehoor en het gehoor door het Woord van God’ (Rom. 10: 17). ‘En hoe zullen zij in Hem geloven van Wie zij niet gehoord hebben? En hoe zullen zij horen zonder iemand die predikt?’ (14).
      • ‘[het] heeft God behaagd door de dwaasheid van de prediking zalig te maken die geloven’ (1 Kor. 1: 21).
      • Prediking heeft dan ook een centrale rol in de vroege kerk (zie boek Handelingen)
        • ‘…zij onderwezen het volk en verkondigden in Jezus de opstanding uit de doden’ (4: 2).
        • ‘En zij hielden niet op iedere dag in de tempel en bij de huizen onderwijs te geven en Jezus Christus te verkondigen’ (5: 42).

De vorm van de prediking

  • Het Nieuwe Testament noemt drie kernwoorden: verkondigen, onderwijzen en vermanen: ‘Hem verkondigen we, terwijl we ieder mens terechtwijzen –vermanen – en ieder mens onderwijzen in alle wijsheid….’(Kol.1: 28).
    • Verkondigen (katangello, kerusso): boodschappen, proclameren zoals een heraut
    • Onderwijzen (didasko): uitleggen
    • Vermanen (noutheteo, parakaleo): aansporen, oproepen, vertroosten, terechtwijzen etc.
      • …door het Woord toe te passen op de concrete situatie van de hoorders
      • …door het appel van het Woord te laten uitgaan

De inhoud van de prediking

  • Bijbelse prediking…
    • …is geladen met het gezag van Gods Woord
      • ‘…toen u van ons het gepredikte Woord van God hebt ontvangen, hebt u het aangenomen, niet als een mensenwoord, maar (zoals het werkelijk is) als Gods Woord…’ (1 Thess. 2: 13).
    • …is christocentrisch
      • ‘…Hem verkondigen wij (Kol. 1: 28)
    • …heeft aandacht voor de heilsgeschiedenis en de heilsorde
      • Zowel de weg waarin het heil tot stand gekomen is (heilsgeschiedenis) als de weg waarin wij deelkrijgen aan het heil (heilsorde)
    • …speelt zich af tussen de polen van wet en evangelie
      • Wet is wat God van ons vraagt; het evangelie is wat God geeft.
    • …is evenwichtig
      • ellende, verlossing en dankbaarheid

Voor wie meer wil weten…

K. Deddens, Herstel kwam uit Straatsburg, Goes 1981.

C.H. Hogendoorn, ‘Prediking: Zo gaat God met ons om’, in: P.J. Vergunst (red.), In de kerk, bij God. Aspecten van de reformatorische eredienst, Heerenveen 2014,59-66

R.A. Mohler, ‘Expository Preaching: Center of Christian Worship’, in: P.G. Ryken, D.W.H. Thomas & J.L. Duncan III, Give Praise to God. A Vision for Reforming Worship, Phillipsburg 2003, 107-121.

M.J.G. van der Velden, ‘Als wij samenkomen – de gang van de liturgie’, in: M.J.G. van der Velden, W.P. van der Aa en H.J. de Bie jr., Als wij samenkomen. Liturgie in de gereformeerde traditie, Zoetermeer 2000, 13-40

D.G. Peterson, Encountering God Together. Biblical Patterns for ministry and worship, Leicester 2013

W. van Vlastuin, Naar het hart van Jeruzalem. Over de betekenis van de geestelijke gemeenschap met Christus voor de prediking, Houten 2012